Բաժանորդագրվեք araratnews-ի տելեգրամ ալիքին։
Հայաստանը ամրապնդում է իր դերը որպես տարածաշրջանային տեխնոլոգիական կենտրոն՝ շնորհիվ սփյուռքի խոշոր ներդրումների և Միացյալ Նահանգների աջակցության,- նշում է Forbes-ը: Ամերիկյան կառավարությունը հաստատել է Nvidia չիպերի մատակարարումը հայ-ամերիկյան Firebird AI ընկերության կողմից կառուցվելիք 500 միլիոն դոլար արժողությամբ նոր տվյալների կենտրոնի համար: 100 ՄՎտ հզորությամբ կենտրոնը կաշխատի Nvidia Blackwell սերնդի GPU-ների վրա: Dell-ը կմատակարարի սերվերները, իսկ Telecom Armenia-ն և Իռլանդիայի Imagine Broadband-ը կապահովեն ենթակառուցվածքները:
Firebird AI նախագիծը դարձավ հայկական սփյուռքի կողմից իրականացվող բազմամյա ներդրումների ալիքի հերթական քայլը: Սփյուռքը նախկինում ֆինանսավորել է այնպիսի նախաձեռնություններ, ինչպիսիք են Aurora Humanitarian Initiative-ը և United World College-ի ստեղծումը Հայաստանի հյուսիսում:
Nvidia-ի Omniverse-ի և սիմուլյացիայի տեխնոլոգիաների գծով փոխնախագահ Ռև Լիպարիտյանը նշել է, որ հայկական պետության զարգացման համար անձնական պատասխանատվության գաղափարը ուժեղ է սփյուռքի շրջանում. «Հայերը 600-700 տարի պետություն չեն ունեցել: Մանկուց մեզ ասել են, որ մենք պետք է մեծ պատասխանատվություն կրենք»:
Լիպարիտյանը կարծում է, որ Հայաստանն ունի գիտելիքների տնտեսություն կառուցելու համար գործոնների հազվագյուտ համադրություն՝ իր կոմպակտ չափսերը, խորհրդային դարաշրջանում զարգացած բարձր տեխնոլոգիական ներուժը և առատ էներգետիկ ռեսուրսներ՝ ատոմային էներգիայից մինչև արևային և հիդրոէլեկտրակայաններ։ «Բարձր տեխնոլոգիաները Հայաստանի միակ հնարավորությունն են արագ աճի համար», - ընդգծել է նա։ «Գլխավոր խնդիրը էներգիան գիտելիքի վերածելն է»։
Սփյուռքի այլ կարևոր ներկայացուցիչների շարքում Forbes-ը առանձնացնում է Moderna-ի նախագահ և Flagship Pioneering-ի հիմնադիր Նուբար Աֆեյանին։ Հրատարակությունը նրան և Լիպարիտյանին նշում է որպես Nvidia-ի և Հայաստանի կառավարության միջև հատկապես սերտ հարաբերությունների հիմնական դեմքեր։
Այնուամենայնիվ, տնտեսական զարգացումը ուղեկցվում է ռիսկերով. հայտնի ձեռնարկատեր և բարերար Ռուբեն Վարդանյանը, որը ֆինանսավորել է բազմաթիվ կրթական և սոցիալական նախագծեր (ներառյալ UWC դպրոցը), մնում է Բաքվում կալանքի տակ։ Forbes-ը ընդգծում է, որ սա ցույց է տալիս հակամարտություններից տուժած շրջանների բիզնես առաջնորդների խոցելիությունը։
Եվրամիությունը նույնպես մեծացնում է իր ազդեցությունը Հայաստանում՝ զարգացնելով կրթական և ստարտափ ծրագրեր, այդ թվում՝ EU4Innovation East-ը։ Աֆեյանը և Լիպարիտյանը ելույթ ունեցան Երևանում կայացած DigiTec տեխնոլոգիական համաժողովում, որը ներգրավեց ավելի քան 30,000 մասնակից։ Նախագիծը աջակցություն ունեցավ տեղական իշխանությունների, ԵՄ-ի և Ֆրանսիայի կառավարության կողմից։
Զուգահեռ երկիրն արդեն գլոբալացնում է իր սեփական ընկերությունները։ Picsart-ը, որը հիմնադրվել է Հայաստանում և այժմ գտնվում է ԱՄՆ-ում, գնահատվում է 1.5 միլիարդ դոլար։ Ինչպես նշել է Picsart-ի հասարակայնության հետ կապերի ղեկավար Մադլեն Մինասյանը, ընկերությունը զգալի խթան ստացավ Քիմ Քարդաշյանի հիշատակումից. «Նրա գրառումը՝ «Որքա՜ն խելոք է այս հավելվածը» գրառումը միլիոնավոր դիտումներ հավաքեց՝ ճիշտ է մի փոքր պահ, բայց հսկայական ազդեցություն»։