Բաժանորդագրվեք araratnews-ի տելեգրամ ալիքին։
Հայաստանի ապագան ձևավորող ամենախորը փոփոխություններից մեկը ժողովրդագրական փոխակերպումն է: Զարգացած աշխարհի մեծ մասի նման, Հայաստանը նույնպես անցնում է ժողովրդագրական անցումային փուլով, որը բնութագրվում է ծնելիության մակարդակի անկմամբ և բնակչության ծերացմամբ:
Հայաստանյան հասարակությունն անհերքելիորեն ծերանում է։ Ըստ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի (Արմստատ) տվյալների՝ 2025 թվականի սկզբի դրությամբ բնակչության միջին տարիքը հասել է 39.5 տարեկանի, ինչը նկատելի աճ է ընդամենը մի քանի տարի առաջ գրանցված 36.6 տարեկանի համեմատ: Այս ծերացումը պայմանավորված է երկու հիմնական գործոնով՝ կյանքի միջին տևողության երկարաձգմամբ (մոտ 76-77 տարի՝ կանանց համար 81, տղամարդկանց համար 74) և ծնունդների քանակի նվազումով, ինչի արդյունքում բնակչության բուրգի հիմքը նեղանում է:
Մեր ծնելիության մակարդակը իջել է պարզ վերարտադրության մակարդակից, որն անհրաժեշտ է առանց ներգաղթի բնակչության կայունությունը պահպանելու համար:
• Ծնելիության ընդհանուր գործակիցը կազմում է մոտ 10.4-ից 11 ծնունդ 1000 մարդու հաշվով:
• Պտղաբերության գումարային գործակիցը (TFR) կազմում է մոտ 1.7 երեխա մեկ կնոջ հաշվով (բնականոն վերարտադրման համար անհրաժեշտ 2.1 ցուցանիշի փոխարեն):
Ովքե՞ր են ավելի շատ՝ տարեցնե՞րը, թե՞ երիտասարդները
Ներկայումս Հայաստանում դեռ ունենք ավելի շատ երիտասարդներ, քան տարեցներ, բայց այդ տարբերությունը արագորեն փոքրանում է. Ըստ վերջին ժողովրդագրական գնահատականների՝ տարիքային կառուցվածքն ունի հետևյալ տեսքը.
|
Տարիքային խումբ |
Բնակչության մասնաբաժին |
Միտում |
|
Երիտասարդներ (0–14 տ.) |
~ 19% |
Նվազող |
|
Աշխատունակ (15–64 տ.) |
~ 66% |
Կայուն / Գագաթնակետ |
|
Տարեցներ (65+ տ.) |
~ 14.4% |
Արագ աճող |
Գալիք տասնամյակների կարևորագույն խնդիրներից մեկը լինելու է աշխատուժի նվազումը և ժողովրդագրական բեռի (կախվածության գործակցի) մեծացումը:
Աղբյուրներ
1. ՀՀ վիճակագրական կոմիտե (Armstat) - «Ժողովրդագրական հիմնական ցուցանիշներ» և 2022 թ. մարդահամարի արդյունքներ (armstat.am)
2. Our World in Data (Հայաստանի պրոֆիլ) - Կախվածության գործակիցներ և տարածաշրջանային համեմատություններ (ourworldindata.org)